Nöbetçi Eczaneler
ABD’nin tam ablukası, kalan akışları durdurabilir ve Orta Doğu’nun çok ötesindeki ekonomileri tehdit edebilir. Geçen yılın sonlarından itibaren Venezuela açıklarında uygulanan türden bir ABD deniz ablukası, akışı sıfıra indirebilir. Bu durum İran’a baskı uygularken, aynı zamanda Asya ülkeleri için hayati önem taşıyan tedarik kaynağını da kesintiye uğratabilir.
İran için ne anlama geliyor?
Abluka, başarılı şekilde uygulanırsa, petrol ihracatına büyük ölçüde bağımlı olan İran için son derece ağır bir yük oluşturabilir.
Geçtiğimiz haftalarda ülke, yükselen fiyatlardan fayda sağladı. Daha önce küresel Brent fiyatının altında satılan petrol, daha önce yaptırım uygulanan yüklerin alımına izin veren ABD muafiyeti sayesinde bu ayın başlarında primli fiyata ulaştı. Hindistan, bu muafiyet kapsamında iki kargoyu aldı.
Varil başına daha yüksek satış fiyatı, ABD ve İsrail hava saldırılarından büyük zarar gören ve tahrip olmuş ekonomisini yeniden inşa etmek ve ayakta tutmak için önemli yatırımlar yapmak zorunda kalacak olan İran için hayati önem taşıyor.
Savaşın başlamasından bu yana yüz milyonlarca dolar değerinde olan bu beklenmedik kazanç, artık sona erebilir.
ABD için ne anlama geliyor?
Trump, Orta Doğu’daki arz üzerindeki etkiyi sık sık ABD’nin petrol ve gaz üretimini pazarlama çabalarıyla birleştirmeye çalışmış ve krizi avantaj olarak sunmaya çalışmıştı.
Ancak ABD ham petrolü, Orta Doğu menşeli petrol türlerinin kusursuz bir ikamesi olarak görülmüyor. Ayrıca ABD’li tüketiciler için yüksek fiyatlar, enflasyonu şimdiden yukarı çekiyor.
İran, zorluklara dayanma konusunda ABD’den daha fazla kapasiteye sahip olabileceğinin farkında olduğunu gösteriyor. Hafta sonu İslamabad’da İran heyetine başkanlık eden Parlamento Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, sosyal paylaşım platformu X’te yaptığı paylaşımda, “Mevcut benzin fiyatlarının tadını çıkarın. Sözde ‘abluka’ ile yakında 4-5 dolarlık benzini özleyeceksiniz” yorumunu yaptı.
Asya ülkeleri için ne anlama geliyor?
Asya, enerji krizinin en ağır yükünü omuzlarında taşıyor ve Hürmüz Boğazı’ndaki trafiğe getirilecek yeni kısıtlamalar, bölgenin içinde bulunduğu zor durumu daha da kötüleştirebilir. ABD’nin İran petrolüne ilişkin muafiyet kararı, abluka nedeniyle geçersiz hale gelmiş görünüyor. İran’la ikili anlaşmalar yapmaya çalışan ülkeler, artık ABD ile çatışmaktan çekinebilir ve bu da yakıt ve ham petrol temin etme seçeneklerini daha da kısıtlayabilir.
Onyx Capital Group’un genel müdürü Jorge Montepeque, Bloomberg’e verdiği röportajda, “İran’a o kadar odaklanmış durumdalar ki, dünyaya neye mal olduklarını gözden kaçırıyorlar. Ve acı Asya’da, acı Güney Pasifik’te, acı petrole bağımlı olan herkesin üzerinde” dedi.