Nöbetçi Eczaneler
Antalya Ticaret Borsası (ATB) ve Antalya Tarım Konseyi (ATAK) Başkanı Ali Çandır, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Temmuz 2026
Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) verilerini değerlendirdi. Yapılan açıklamaya göre, tarımsal girdilerde yıllık artış yüzde 27,62’ye ulaşırken, üretici fiyatlarındaki yükseliş yüzde 18,81 seviyesinde kaldı. Çandır, maliyetler ile satış fiyatları arasında giderek açılan bu makasın, tarımsal üretim yapan kesimin maruz kaldığı ekonomik kayıpları net bir şekilde gösterdiğini aktardı.
Açıklanan temmuz ayı verilerinde tarımsal girdilerin alt kalemlerindeki değişimler dikkat çekti. Aylık bazda tohumda yüzde 0,74, enerjide yüzde 4,82, ilaçta yüzde 1,31 ve diğer kalemlerde yüzde 1,47 artış görülürken; gübrede yüzde -3,16, veteriner hizmetlerinde yüzde -1,05 ve yemde yüzde -1,64 oranında düşüş kaydedildi. Aynı kalemlerin yıllık değişim oranları ise tohumda yüzde 29,92, enerjide yüzde 30,04, gübrede yüzde 33,07, ilaçta yüzde 22,69, veteriner hizmetlerinde yüzde 22,70, yemde yüzde 26,89 ve diğer kalemlerde yüzde 32,96 artış olarak rapora yansıdı. Ayrıca tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler kaleminin aylık yüzde 1,48, yıllık ise yüzde 20,53 arttığı bildirildi.
ÜRETİCİNİN KAYBI VERİLERE YANSIYOR
Temmuz ayı Tarım-ÜFE oranının aylık yüzde 2,31 olarak gerçekleştiğini hatırlatan Çandır, bu oranın yüzde -0,23 olan geçmiş 15 yıllık temmuz ortalamasının çok üzerinde olduğunu belirtti. Yıllık bazda yüzde 18,81 olarak ölçülen Tarım-ÜFE’nin ise yüzde 27,1 olan 15 yıllık ortalamanın ciddi şekilde altında kaldığı ifade edildi. Tarımsal girdi maliyetlerinin aynı dönemdeki yüzde 33,68’lik ortalama artışıyla kıyaslandığında, üreticilerin uzun vadeli kayıplarının belirginleştiği vurgulandı.
TARIM SEKTÖRÜ ENFLASYONU NASIL FRENLİYOR?
Sektörün genel enflasyon dinamiklerine etkisi istatistiksel bağlamda detaylandırıldı. Yurt dışı üretici enflasyonunun (YD-ÜFE) temmuzda aylık yüzde 2,51 ve yıllık yüzde 29,67 artarak, sırasıyla yüzde 1,71 ve yüzde 27,82 olan uzun yıllar ortalamasını aştığı kaydedildi. Yurt içi üretici enflasyonu (Yİ-ÜFE) ise aylık yüzde 1,52, yıllık yüzde 27,83 olarak duyuruldu. Üretici düzeyindeki gıda kaleminde aylık yüzde 0,47, yıllık yüzde 33,41 artış yaşanması, tarıma dayalı imalat sanayisindeki enflasyonun tarım sektörünü geride bıraktığını ortaya koydu.
Öte yandan tüketici enflasyonu (TÜFE) aylık yüzde 1,78 ve yıllık yüzde 31,75 artışla son 5 yılın en düşük seviyelerini görse de, sırasıyla yüzde 1,09 ve yüzde 18,87 olan ortalamaların üzerinde kalmaya devam etti. Tüketici tarafında gıda enflasyonu aylık yüzde 1,61, yıllık yüzde 37,52; işlenmemiş gıda enflasyonu aylık yüzde 2,37, yıllık yüzde 39,69; yaş meyve sebze enflasyonu ise aylık yüzde 5,39 ve yıllık yüzde 41,84 olarak gerçekleşti. Tarım sektörünün, dezenflasyon sürecine hem tedarik hem de ürün bazında ciddi bir tampon görevi gördüğü, üreticinin maliyet yükünü üstlenerek tüketici gıda enflasyonunu frenlediği belirtildi.
Antalya genelini kapsayan bu maliyet ve fiyat dengesizliği, örtüaltı tarım ve tropikal meyve üretiminin merkezlerinden olan Alanya’daki çiftçiler tarafından da yakından takip ediliyor. Özellikle girdi maliyetlerindeki yüksek oranlı yıllık artışların, önümüzdeki hasat dönemlerinde bölgedeki tarımsal sürdürülebilirliğe olası yansımaları kamuoyunun ilgisini çekiyor.